Endüstride Hâl Değişiminin Önemi

Endüstride Hâl Değişiminin Önemi

Son yıllarda gerek ekonomik gerekse çevresel
faktörler nedeniyle kullanılan LPG’li araç sayısı artmıştır.
LPG nedir, nasıl elde edilir, nerelerde kullanılır?
LPG, sıvılaştırılmış petrol gazı (Likit Petrol Gazı)
anlamına gelir. Bütan ve propan gazlarından oluşan
bir karışımdır. Doğal gazın çeşitli işlemlerden geçirilmesiyle
ya da ham petrolün rafinasyonu ile elde edilir.
Normal koşullar altında gaz fazında bulunan
LPG, basınç altında sıvılaştırılır. Sıvılaştırılabildiği
için her yere kolaylıkla taşınabilir ve depolanması kolaydır.
Yanıcı ve parlayıcı özelliğe sahip olan LPG, gaz
fazında yakıt olarak kullanılır. Isıtma, ısınma ve pişirme
gereksinimlerini karşıladığı gibi araç yakıtı olarak
da kullanılır (Görsel 4.1.4 ).
LPG’nin birim başına enerji verimi oldukça yüksektir.
Düşük karbon sayılı olduğu için diğer yakıtlarla
kıyaslandığında çevreye zararı da sera gazı salınımı
da daha azdır. Örneğin benzine göre %20 daha az
karbondioksit (CO2) salınımı sağlar.
LNG, sıvı doğal gaz (Likit Naturel Gaz) anlamına
gelir ve doğal gazın sıvılaştırılması ile elde edilir.
% 90’ı metan (CH4) olmak üzere etan (C2H6), propan
(C3H8), bütan (C4H10) ve diğer hidrokarbonları da içeren
yüksek verimli bir yakıt türüdür. Doğal gazın sıvılaştırılması
sırasında içindeki oksijen, karbon dioksit, kükürt bileşenleri
ve sudan arındırıldığı için LNG doğal gaza göre daha saftır.
Atmosfer basıncında, -162 °
C’a kadar soğutulan doğal gaz, yoğunlaşarak
sıvı faza geçer ve LNG elde edilir. LNG’nin hacmi doğal gazın
hacmine göre yaklaşık 600 kat küçüktür. Bu sayede yüksek miktardaki
doğal gaz, düşük basınçlar altında sıvı hâlde saklanabilmektedir.
Ayrıca teknik ve ekonomik olarak boru hatları ile taşınması mümkün
olmayan doğal gaz sıvılaştırılarak gemi ve tankerlerle taşınabilir
(Görsel 4.1.5).
LNG; elektrik üretimi, sıcak hava eldesi, kızgın yağ eldesi, buhar
eldesi, pişirme ve kurutma fırınlarında, seramik ve cam sanayi, metal
işleme alanlarında kullanır.
Karbon dioksit gibi, itici gazların sıkışma ve genleşme özelliklerinden
ilaç, parfüm ve spreylerde faydalanılmaktadır.
Soğutucu sistemlerde de maddenin hâl değişimi özelliğinden yararlanılır.
Buharlaşırken ortamdan ısı alarak ortam sıcaklığının düşmesine
neden olan maddelere soğutucu akışkanlar denir. Bir maddenin
soğutucu akışkan olarak kullanılabilmesi için uygulanabilir basınç
altında buharlaşması ve sıvılaşması gerekir.
Bunların dışında gazların hâl değişiminden ilaçlama sistemlerinde,
oto boyama makinelerinde, bazı otomobil ve kamyonların fren
sistemlerinde, oksijen tüplerinde, sıcak hava balonlarında ve soğutma
sistemlerinde faydalanılır.
Anlaşılacağı gibi çevre ve canlılar için oldukça önemli olan hâl değişiminden
birçok endüstriyel alanda da yararlanılır

Benzer Yazılar

Yorum Yaz